Telkens we het Kerstverhaal horen, zijn we andere mensen geworden

Voor alle mensen van goede wil, die de Kerstpreek nog even willen (na)lezen.

Goede vrienden

Een paar dagen geleden sprak ik met iemand die voor de tweede keer vader is geworden. Zijn reactie toen hij zijn tweede zoon in de armen sloot: “Ja, ’t is toch anders dan de vorige keer.” Daarmee bedoelde hij niet zozeer dat zijn jongste zoon uiteraard een andere persoon is dan zijn oudste, maar ook dat hij zelf als mens de geboorte van zijn tweede anders beleefde dan de eerste. Ook hij is als mens veranderd.

Goede vrienden, is dat niet hoe we elk jaar opnieuw Kerst beleven? Het zijn al jarenlang dezelfde teksten. Soms vraagt een mens zich af of we ze niet beter een beetje zouden herschrijven. Om wat afwisseling te hebben. Maar dat hoeft niet. Want telkens we het Kerstverhaal horen, zijn we andere mensen geworden. Zeker als je het afgelopen jaar een ingrijpende gebeurtenis hebt meegemaakt, zit je hier anders.

Naïef?

En misschien heb je je zelfs afgevraagd of het nog wel de moeite is Kerst te vieren. Veel valt er – op het eerste zicht – in 2016 niet te vieren. Aanslagen in Brussel, Nice en deze week nog in Berlijn drukken ons met de neus op de harde feiten. Vrede? Mensen van goede wil? En hebben ze niet gelijk om in die gemeentehuizen de Kerststallen weg te halen? Tenslotte weten we dat de geboorte van Christus niet exact zo heeft plaatsgevonden.

Zijn we dan naïef om hier op Kerstavond samen te komen? Zijn we blind voor de wereld rondom ons? Hebben we dan echt niets beters te doen?

Blijdschap en vreugde

Het loont de moeite het Woord uit de Schrift aandachtig te beluisteren. “Het volk dat in het donker wandelt”, zegt Jesaja. Dat lijkt wel een perfecte beschrijving van onze samenleving! Jesaja doet ons een belofte: dat volk zal een groot licht zien. In plaats van doffe ellende en diepe droefenis zal er blijdschap zijn en vreugde. En het juk – al die angst om de terreurdreiging – drukt zwaar op ons. Dat zal Hij breken.

Het juk staat voor zoveel wat ons belet vrije mensen te zijn. Er is zoveel waarin we onszelf als slaaf kunnen verliezen, ook zonder dat we er ons van bewust zijn. We willen alles zo graag onder controle hebben dat we criteria en checklists verzinnen die die controle moet garanderen. In de tekst weerklinken die woorden, die vandaag toch zo vertrouwd zijn: mens moeten zich registreren, de keizer – hij die het beleid voert – houdt een volkstelling. Maria en Jozef doen alles wat ze moeten doen, maar er is “geen plaats voor hen in de herberg.” Zelfs in hun eigen stad zijn ze niet welkom. Als de liefde ontbreekt, faalt ook de controle.

Gods antwoord: een Kind

Onze God is geen God van checklists. Zijn antwoord is van een heel andere orde: hij breekt ons juk met een kind, zijn eerstgeborene. En de herders – zij die niet meetellen in de maatschappij, de werkelijke “armen van geest” – vinden hem in de voederbak. Jezus wordt geboren als voedsel voor mensen. Als een Kind, een Zoon, Koning van de Vrede. Wie vanuit de Liefde leeft, krijgt de hele wereld als thuis.

Goede vrienden, laten we Kerst met volle overtuiging vieren. Zonder doodsangst. Met oprechte vreugde. Naar het Woord dat we net hoorden: “Vrees niet, want zie, ik verkondig u een vreugdevolle boodschap die bestemd is voor heel het volk.” Laten we die boodschap maar tot ons doordringen: dat de mens Jezus God aan ons geopenbaard heeft. Een gezicht heeft gegeven. Beseffen we voldoende wat dat betekent? Jezus was ten volle mens, met alles wat bij dat mens-zijn hoort. Zijn geboorte is voor ons – elk jaar opnieuw – een kans volop en in de diepte te leven.

Omdat de Liefde voor het pasgeboren Kind ons doet beseffen dat precies dat ons ten volle doet leven. Omdat we geloven dat in elke duisternis uiteindelijk Licht schijnt. Omdat we pas in de vreugde die we uitstralen iets van het Kind uitstralen.

Ik wens jullie van harte een Zalig Kerstmis!