Tagarchief: Marcel Cloet

“De Kerk moet in de brandhaard gaan staan” – Interview met Pieter Vandecasteele en Marcel Cloet

Marcel Cloet en Pieter Vandecasteele zijn voorzitter respectievelijk coördinator van het Netwerk Rechtvaardigheid & Vrede. Ik mocht ze voor Tertio interviewen n.a.v. het economie-dossier (Tertio van 9 april 2014).

“Bij alle shocks die Geert Noels beschrijft, hebben we maar één vraag die voortdurend terugkeert : wat betekent dat voor de armsten ?” Aan het woord is priester Marcel Cloet, voorzitter van het Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede (zie kader). “De financiële crisis heeft ons opnieuw wakker geschud. We weten al langer dat we zo niet verder kunnen. Toch verandert er fundamenteel nog niets en heeft de crisis de kloof tussen rijk en arm alleen maar groter gemaakt. Kijk maar naar Griekenland, Portugal of de Verenigde Staten. Hoe komt het toch dat de meest kwetsbaren overal het gelag betalen?

Onlangs was hier een lunchcauserie van Broederlijk Delen over Senegal. Daar blijkt de demografische groei de grootste uitdaging: door een betere gezondheidszorg is de kindersterfte er sterk gedaald, maar het aantal geboortes nog niet. Welke landbouw- en voedselpolitiek is nodig opdat niet nog meer mensen in armoede terechtkomen?

Wanneer gaan we eindelijk ons economisch systeem eens fundamenteel in vraag stellen? Onder meer de voormalige Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz stelt vrij scherp dat ongelimiteerde groei meer ongelijkheid creëert én de aarde kapot maakt. Ook een verdere liberalisering is nefast. De staat heeft wel degelijk een rol te spelen en moet voor de broodnodige correcties zorgen.”

Ecokerk

Pieter Vandecasteele, coördinator van het Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede, vult aan: “Uiteraard beschrijft een econoom de economie. De sociale en ethische dimensie van de verschillende shocks worden slechts zijdelings belicht. De sociale impact van pakweg de demografische schok kan nauwelijks onderschat worden: we moeten ons de vraag stellen wat dat betekent voor de migratiestromen.

Overigens werken alle lidorganisaties in het Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede op zowat alle aspecten van duurzaamheid en solidariteit. Pax Christi werkt bijvoorbeeld rond duurzame interpersoonlijke relaties. Welzijnszorg zet in op duurzame armoedebestrijding, en durft vragen stellen bij de efficiëntie van noodhulp (voedselbedelingen bijvoorbeeld). Broederlijk Delen en Caritas International verbinden sociale rechtvaardigheid met ecologische rechtvaardigheid. Zo vangen de lidorganisaties van het netwerk mee de schokken op. Met ons Ecokerk-project creëren we beweging rond de zorg voor de schepping.”

Rentmeester

Ecokerk wil niet alleen de problematiek bij de kerk brengen, maar ook de spiritualiteit daarachter aanreiken. Op de vraag hoe ze dat willen doen, antwoordt Marcel Cloet: “Respect voor de Schepping is het uitgangspunt. We vervangen het doorgeslagen antropocentrisme door een holistische benadering, mét een Bijbelse fundering. We moeten beseffen dat de mens slechts een deel van de Schepping is. Dat besef moet bepalen hoe we met consumeren omgaan: we pleiten voor een spiritualiteit van het genoeg.”

Hoop

“Tegelijk blijven wij getuigen van de hoop die in ons leeft. We geloven echt dat niet onrecht en geweld, maar wel rechtvaardigheid en vrede het laatste woord hebben. Nogal wat jongeren beseffen dat het anders moet. Neem nu de Occupy-beweging: hun geloof dat een andere wereld mogelijk is sluit nauw aan bij het bijbels visioen van gerechtigheid en vrede.”

Pieter Vandecasteele valt hem in die visie bij: “De christelijke traditie heeft altijd oog gehad voor ecologie. De Bijbel is weliswaar een boek over mensen, maar toch wordt de mens ‘rentmeester van de Schepping’ genoemd. Later heeft dat meer invulling gekregen, met Franciscus van Assisi als bekendste voorbeeld. En naar verluidt bereidt paus Franciscus een encycliek voor over ecologie. Met ‘De vreugde van het evangelie’ vers in het geheugen wordt dat iets om naar uit te kijken.

Bij elk van de schokken moet de Kerk in de brandhaard gaan staan. Daar moet ze de boodschap van hoop en bevrijding blijven uitdragen, en tegelijk protest aantekenen. Wanneer paus Franciscus naar Lampedusa afreist, is dat een sterk en hoopvol signaal. Ook hier nemen mgr. Van Looy en mgr. Leonard stelling in door Afghaanse vluchtelingen te ontvangen. Dat mag gerust vaker en op diverse manieren.”